Ponad 22 litry krwi zebrano podczas akcji honorowego krwiodawstwa zorganizowanej w dniu 5 grudnia 2022 r. w murach Krakowskiej Szkoły Pożarniczej. 45 kadetów oraz słuchaczy Szkoły, podzieliło się najcenniejszym darem jaki można ofiarować drugiemu człowiekowi.

Honorowy patronat nad wydarzeniem objął Pan Łukasz Kmita, Wojewoda Małopolski.

Pamiętajmy!

Krew to najcenniejszy dar, jaki możemy ofiarować drugiemu człowiekowi. Jednocześnie jest dowodem ludzkiej solidarności, wsparcia. Nie bójmy się pomagać. To tylko dwa ukłucia, które mogą uratować czyjeś życie.

Wszystkim, którzy podzielili się swoją krwią, dziękujemy.

 

Opracowanie: st. kpt. dr Artur Luzar

Zdjęcia: kdt Adam Zawiślak

 

W dniach 28 - 30 listopada oraz 30 listopada - 2 grudnia br., po kilku latach przerwy, odbyły się dwie edycje szkoleń „Ochrona zabytków, zbiorów muzealnych, bibliotecznych, archiwalnych na wypadek zagrożeń wojennych i kryzysowych - praktyczne aspekty” dedykowanych dla właścicieli, zarządców, użytkowników i pracowników obiektów zabytkowych, archiwalnych i bibliotecznych.

Podczas szkolenia prowadzonego na bazie Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie oraz wybranych obiektów archiwalnych i zabytkowych zostały omówione tematy związane z szeroko pojętą tematyką ochrony zbiorów ze szczególnym naciskiem na część warsztatową i praktyczną. Uczestnicy zdobyli wiedzę i umiejętności m.in. na temat praktycznych aspektów wykonania dokumentacji planistycznej w ochronie zbiorów, zasad przygotowania i szkolenia osób na potrzeby ewakuacji zbiorów, a także wzięli praktyczny udział w symulowanych działaniach ewakuacyjnych wraz z wykorzystaniem podręcznego sprzętu gaśniczego na poligonie w Kościelcu.

W ostatnim dniu uczestnicy mieli okazję zapoznać się z zabezpieczeniami przeciwpożarowymi w dwóch niezwykłych obiektach - siedzibie Archiwum Narodowego w Krakowie, a także na terenie Bazyliki Mariackiej w Krakowie.

Opracował: st. kpt. dr Artur Luzar

Zdjęcia: Patrycja Michałkowska

Od złożenia stosownego meldunku, wprowadzenia sztandaru i odśpiewania hymnu państwowego rozpoczęła się uroczysta zbiórka z okazji Święta Niepodległości. Powracanie myślami do wydarzeń z 1918 roku jest wpisanym na stałe w kalendarze i serca wszystkich Polaków wydarzeniem, a dla nas dodatkową okazją do przypomnienia roli strażaków w walce o wolność, suwerenność i niepodległość.

Historyczny kontekst i znaczenie patriotycznych postaw żyjących pod zaborami przez ponad 120 lat Polaków, w swoich wystąpieniach przedstawili: Komendant Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie bryg. Marek Chwała i nasz znamienity gość – Wicewojewoda Małopolski Pan Ryszard Pagacz.

29 listopada 2022 roku dla części kadry i kadetów zapisze się także jako ten, w którym otrzymali akty nadania wyższych stopni służbowych, a zauważyć należy, że wcześniejsze ich otrzymanie jest formą wyróżnienia i uznania przełożonych wobec zasług poszczególnych funkcjonariuszy.

Z okazji Narodowego Święta Niepodległości nowe dystynkcje pojawiły się na umundurowaniu:

- st.bryg. Piotr Gancarczyka

- mł.bryg. Pawła Błauta

- mł.bryg. Michała Burdy

- mł.bryg. Marty Godniowskiej

- mł.bryg. Piotra Nowaka

- asp. Grzegorza Hałata

- asp. Sławomira Kocóra

- st.ogn. Wojciecha Przysiężniaka

- mł.ogn. Katarzyny Bartyńskiej

- st.str. Grzegorza Dobrzyckiego.

 

Dyplomem Komendanta Głównego wyróżnieni zostali:

- bryg. Wojciech Dela

- bryg. Tomasz Janecki

- mł. bryg. Paweł Błaut.

Natomiast w drodze uznania wyników w nauce, zaangażowania i wzorowej postawy strażaka w służbie kandydackiej, wyższe stopniowe służbowe otrzymali niżej wymienieni kadeci XXXI Turnusu Kształcenia Dziennego:

MŁODSZEGO OGNIOMISTRZA

1. st. sekc. kdt Mateusz Boryga

2. st. sekc. kdt Damian Gaweł

3. st. sekc. kdt Kacper Herda

4. st. sekc. kdt Paweł Kusek

5. st. sekc. kdt Jakub Sroka

6. st. sekc. kdt Maksymilian Tatar

STARSZEGO SEKCYJNEGO

1. sekc. kdt Paweł Bączyk

2. sekc. kdt Magdalena Kielek

3. sekc. kdt Grzegorz Kostycz

4. sekc. kdt Wojciech Malec

5. sekc. kdt Oliwier Miszkiel

6. sekc. kdt Patryk Piątkowski

7. sekc. kdt Emilian Ratuszny

8. sekc. kdt Kamil Sójka

9. sekc. kdt Tomasz Staszałek

10. sekc. kdt Bartłomiej Swacha

11. sekc. kdt Grzegorz Ulrych

12. sekc. kdt Jakub Żaczek

SEKCYJNEGO

1. st. str. kdt Michał Kozioł

2. st. str. kdt Daniel Matuszewski

3. st. str. kdt Jakub Niedbała

4. st. str. kdt Dawid Śnieżek

Ciężar przeprowadzenia zgodnie z pożarniczym ceremoniałem uroczystości wzięli na siebie pracujący w Wydziale Pododdziałów Szkolnych: bryg. Tomasz Mucha jako dowódca oraz asp. Tomasz Kaźmirek, któremu przypadł zaszczyt odczytania decyzji personalnych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i Komendanta Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie.

Wszystkim wyróżnionym i awansowanym serdecznie gratulujemy osiągniętych wyników, sukcesów oraz doceniania w oczach współpracowników i przełożonych.

Opracowanie: mł.bryg. Piotr Sowizdraniuk

Zdjęcia: mł.bryg. Piotr Sowizdraniuk

 

 

Z inicjatywy Ochotniczej Straży Pożarnej w małopolskim Głogoczowie włączyliśmy się w akcję zbierania środków finansowych na ratowanie zdrowia i życia, chorego na raka, 6 letniego Franka. Przybyła do nas 25 listopada 2022 roku specjalnie przygotowana fotoRAMKAdlaFranka była okazją do przeprowadzenia zbiórki środków finansowych, wykonania pamiątkowego, mającego charakter wsparcia i wyrażającego wyrazy solidarności, zdjęcia, a także promowania tej ważnej inicjatywy. Osoby chcące i mogące wesprzeć małego Franka i jego rodzinę zachęcamy do udziału w zbiórce. Szczegóły, wraz z odnośnikami do materiałów informacyjnych, zamieszczamy poniżej.

998 dla Franka w Dzień Dobry TVN OBEJRZYJ -> https://tiny.pl/wc6c2

https://www.siepomaga.pl/998-dla-franka

 

 

Opracowanie: mł.bryg. Piotr Sowizdraniuk

Zdjęcia: Archiwum SA PSP w Krakowie

18 listopada 2022 roku na terenie miejscowości Kościelec rozpoczęły się ćwiczenia w ramach kompanii szkolnej "KRAKÓW" centralnego odwodu operacyjnego krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Tematem oraz celem głównym ćwiczeń było ustalenie stopnia przygotowania sił i środków kompanii w zakresie alarmowania, mobilizacji sił i środków wchodzących w jej skład, do wyjazdu oraz przygotowania zaplecza logistycznego, a także:
a) sprawdzenie czasu osiągnięcia gotowości pododdziału do wyjazdu,
b) doskonalenie umiejętności w zakresie przygotowania zaplecza logistycznego – budowa obozowiska, przygotowanie zaplecza sanitarnego,
c) przypomnienie zasad prawidłowego wykorzystania racji żywnościowych w działaniach ratowniczych,
d) doskonalenie umiejętności ewakuacji i zabezpieczenia dzieł sztuki,
e) doskonalenie umiejętności pracy ze sprzętem w trudnych warunkach pogodowych.

Podczas ćwiczeń realizowano epizod, który polegał na przygotowaniu bazy logistycznej dla pododdziału, a także ewakuację dzieł sztuki z obiektu kontenerowego zlokalizowanego na poligonie SA PSP Kraków.

W dwudniowych ćwiczenia udział wzięło łącznie 24 kadetów oraz wyznaczone osoby z kadry Szkoły.

 

15 listopada 2022 roku w murach Szkoły Głównej Służby Pożrniczej Rektor-Komendant nadbryg. dr inż. prof. SGSP Mariusz Feltynowski oraz Komendant Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie bryg. mgr inż. Marek Chwała otworzyli Seminarium Naukowe „Bezpieczeństwo strażaka w działaniach ratowniczych”. Współorganizatorami były również stowarzyszenia w SGSP : Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Pożarnictwa, Stowarzyszenie Inżynierów Bezpieczeństwa Pożarowego oraz partnerzy przemysłowi: Andropol, PBI-Performaces Product Inc., Scantex, SAFETY SOLUTIONS, SCANTEX, DELTA, ARMATEC, KADIMEX, BALLYCLARE, ROSENBAUER.

Przedsięwzięcie o charakterze naukowym skupiło 23 prelegentów reprezentujących środowiska: naukowe, techniczne i przemysłowe. Syntetyczne referaty objęły szeroki zakres zagadnień zabezpieczenia ratowników podczas działań ratowniczych. W trakcie wystąpień przedstawiono specyfikę czynników zagrożeń występujących w mikroklimatach działań, zwrócono uwagę na koncentrację produktów spalania innych procesów środowiskowych w bezpośrednim kontakcie z organizmem strażaka. Uczestnicy konferencji zostali także zaznajomieni z najnowszymi rozwiązaniami technologicznymi oraz innowacjami w odniesieniu do środków ochrony indywidualnej, zagrożeń środowiska i infrastruktury krytycznej. Wymieniono poglądy i doświadczenia środowiska akademickiego, szkół pożarniczych i ekspertów w zakresie bezpieczeństwa strażaków w działaniach ratowniczych.

W podsumowaniu referenci udzielili dodatkowych informacji na napływające w trakcie pytania.

Szkołę Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie reprezentowali Komendant Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie bryg. mgr inż. Marek CHWAŁA oraz Robert M. Wolański z Wydziału Centrum Szkolenia Ochrony Ludności i Dóbr Kultury.

Seminarium transmitowane było za pośrednictwem Internetu i dostępne jest do odtworzenia w serwisie YouTube.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Pan Mariusz Kamiński, Rozkazem personalnym z dnia 24 października 2022 r., nadał z dniem 11 listopada 2022 r. stopień młodszego kapitana, 124 funkcjonariuszom Państwowej Straży Pożarnej w tym 3 strażakom ze Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie. Z rąk generała brygadiera Andrzeja Bartkowaiaka, promocję na pierwszy stopień oficerski otrzymali:

mł. kpt. Magdalena Marchewka,
mł. kpt. Grzegorz Mazur,
mł. kpt. Zbigniew Serwatka.

Uroczystość odbyła się w poniedziałek 14 listopada 2022 r. w Szkole Głównej Służby Pożarniczej.

Gen. brygadier Andrzej Bartkowiak w przemówieniu okolicznościowym skierował do awansowanych słowa:
„Jestem pod ogromnym wrażeniem. Gratuluję wszystkim promowanym… Determinacja oraz chęć kształcenia i podnoszenia kwalifikacji, doprowadziła Was tutaj. A to dopiero początek Waszej nowej ścieżki w Państwowej Straży Pożarnej”.

Serdecznie gratulujemy i życzymy satysfakcji oraz poczucia dumy z pełnionej służby oraz dalszych sukcesów osobistych i zawodowych!

Opracowanie (na podstawie www.straz.gov.pl): st. kpt. Artur Luzar

Zdjęcie: mł. kpt. Grzegorz Mazur

 

11 listopada 2022 roku Polacy świętowali 104 rocznicę odzyskania niepodległości. Wraz z licznie przybyłymi na uroczystości mieszkańcami Krakowa i turystami dzień ten celebrowali także strażacy z naszej Szkoły. Głównym wydarzeniem był, zwieńczony salwą honorową, Apel Pamięci odczytany, jak co roku, przed Grobem Nieznanego Żołnierza na pl. Matejki w Krakowie. Defiladę pododdziałów pieszych i zmotoryzowanych poprzedziło złożenie okolicznikowych wiązanek.


Zanim Komendant Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie bryg. Marek Chwała wraz z kompanią reprezentacyjną, którą dowodził mł.kpt. Mateusz Niepsuj, dotarli do umieszczonego w ścisłym centrum miasta pomnika, wzięli udział w odprawionej w Katedrze Wawelskiej mszy świętej. W intencji Ojczyzny, wraz z kombatantami, parlamentarzystami, dyplomatami, przedstawicielami władz państwowych i samorządowych, służb mundurowych i organizacji społecznych, modlił się także Metropolita Krakowski abp. Marka Jędraszewski.

Zorganizowane przez Wojewodę Małopolskiego Pana Łukasza Kmitę pod hasłem: „Z myślą o Niepodległej” uroczystości nie były jedynym akcentem upamiętnienia przez nas Narodowego Święta Niepodległości. Nasza reprezentacja, w sile 10 kadetów, wystartowała bowiem w Biegu Niepodległości, którego końcowa kwalifikacja jest dla nas powodem do dumy.


Kadet Grzegorz Kostycz zajął II miejsce w kategorii open, a jednocześnie I miejsce w kategorii służb mundurowych (mężczyźni), w której na drugim miejscu uplasował się kdt Kamil Fil, a kdt Dominika Ostrowska zdobyła I miejsce wśród kobiet w swojej kategorii wiekowej oraz I miejsce w kategorii służb mundurowych (kobiety).


Powyższe rezultaty, w połączeniu z czasami pozostałych członków reprezentacji, pozwoliły drużynie SA PSP na zajęcie I miejsce w kategorii zespołowej. Warto zauważyć, że organizatorzy brali pod uwagę 7 najlepszych czasów z danej drużyny, a po zsumowaniu wyników mieliśmy niemal godzinną przewagę nad drugim zespołem!


Alfabetyczna lista osób biorących udział w biegu:

  • Rafał Dąbkowski
  • Kamil Fil
  • Grzegorz Jasiński
  • Hubert Jurkowski
  • Grzegorz Kostycz
  • Dominika Ostrowska
  • Tomasz Rodecki
  • Kamil Urbanek
  • Wojciech Wilusz
  • Dawid Woźniak

Zapewne nie bez znaczenia dla uczestników biegu była świadomość, że są „jednym okiem” obserwowani, a całym sercem wspierani, przez obecnych na miejscu 20 słuchaczy Szkoły, którzy wraz z asp. Tomaszem Kaźmirkiem dbali o bezpieczeństwo wszystkich uczestników.

Opracowanie: mł.bryg. Piotr Sowizdraniuk
Zdjęcia: kdt Karol Kostrzewa – uroczystości wojewódzkie, asp. Tomasz Kaźmirek – bieg

 

 

W ramach warsztatów „Zabytek 22” organizowanych przez Międzynarodowy Ośrodek Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu w dniu 8. Listopada 2022 roku odbyły się ćwiczenia koordynowane przez Wojskową Ochronę Przeciwpożarową na terenie Warszawskiej Cytadeli. Podczas manewrów główny nacisk położony był na sprawdzenie realizacji funkcji Kierującego Działaniami Ratowniczymi wszystkich poziomów kierowania, w szczególności pod katem współpracy między innymi z:  

- Państwową Strażą Pożarną;
- Policją;
- Mazowieckim Oddziałem Żandarmerii Wojskowej w Warszawie;
- Wydziałem Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego;
- Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Warszawie;
- 2 Pułkiem Saperów;
- Pułkiem Ochrony w Warszawie;
- Oddziałem Zabezpieczenia DGW .

Ćwiczono postepowanie poszczególnych służb na wypadek zagrożeń terrorystycznych mianowicie eksplozji ładunku wybuchowego w obiekcie Kaplicy-Reduty który w konsekwencji doprowadził do pożaru w budynku muzeum. Zadaniem służb było wyprowadzenie zagrożonych osób, udzielenie im pomocy przedmedycznej, likwidacja pożaru oraz ewakuacja zagrożonych ruchomych dóbr kultury. Za zabezpieczenie, przygotowanie do transportu zabytków odpowiadał zastęp ze Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie wyposażony w specjalistyczny kontener do ewakuacji dzieł sztuki.  

Opracował: kpt. Tomasz Matys 

Zdjęcia: mł. bryg. Krzysztof Łaciak, Inspektorat Wojskowe Ochrony Przeciwpożarowej

Włączając się w zainicjowaną przez Ministerstwo Edukacji i Nauki akcję pn. „Szkoła do hymnu”, 10 listopada o godz. 11:11 z okazji zbliżającego się Narodowego Święta Niepodległości, społeczność Szkoły Aspirantów PSP w Krakowie zgromadziła się na placu zewnętrznym, by uroczyście odśpiewać „Mazurka Dąbrowskiego”. Wraz z kierownictwem Szkoły i wydziałów, w wydarzeniu licznie udział wzięli funkcjonariusze, pracownicy cywilni i słuchacze. W ten sposób nie tylko uczciliśmy kolejną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, ale także oddaliśmy hołd tym, którzy stracili życie w jej obronie.

 

 

Opracowanie: mł.bryg. Piotr Sowizdraniuk

Zdjęcia: mł.bryg. Piotr Sowizdraniuk

 

W dniach 04-06 listopada 2022 roku na terenie poligonu gruzowiskowego WSSGR w Nowym Sączu odbył się międzynarodowy trening 14 zespołów ratowniczych z psami z Kynologická záchranná brigáda Banská Bystrica (Słowcacja) oraz Kutyákkal az Életért Alapítvány (Węgry).


Dla zespołów ze Słowacji to już trzeci trening na naszym poligonie, przewodników z Węgier gościliśmy pierwszy raz. Bardzo się cieszymy, że nasz poligon cieszy się tak licznym zainteresowaniem co raz szerszego grona ratowników z zagranicy.

Dziękujemy za dotychczasową współpracę i cieszymy się z kolejnych wspólnych planów.

Opracowanie: mł.asp. Joanna Pulit
Zdjęcia: archiwum Kynologická záchranná brigáda Banská Bystrica i Kutyákkal az Életért Alapítvány

 

W dniach 28-29 października 2022 roku na terenie WSSGR w Nowym Sączu odbyły się dwie edycje szkolenia dla przewodników psów ratowniczych z grup poszukiwawczo ratowniczych w zakresie pomocy przedweterynaryjnej.
Celem szkolenia było przygotowanie słuchaczy – przewodników psów ratowniczych do udzielania pomocy przedweterynaryjnej psu podczas działań ratowniczych.
W szkoleniu udział wzięło 31 przewodników psów ratowniczych z grup poszukiwawczo-ratowniczych działających zarówno w strukturach PSP jak i OSP. Prowadzącymi szkolenie były lek. wet. Katarzyna Dołębska i Telimena Tusk. Dziękujemy prowadzącym oraz uczestnikom za zaangażowanie i aktywny udział w zajęciach.

Opracowanie : mł. asp. Joanna Pulit
Zdjęcia : mł. asp. Magdalena Nowicka-Błażejczyk, mł. asp. Joanna Pulit

 

 

W dniach 18-22 października 2022 roku na terenie WSSGR w Nowym Sączu oraz miasta Stary Sącz została zorganizowana szósta, a zarazem ostatnia w tym roku, sesja egzaminacyjna zespołów ratowniczych z psami. Komisja egzaminacyjna przeprowadziła egzaminy specjalności gruzowiskowej oraz terenowej klasy I dla 25 zespołów. Wynik pozytywny uzyskało 17 zespołów. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzili: przewodniczący - pracownicy SA PSP w Krakowie (st. bryg. Sławomir Wojta, bryg. Jarosław Kowalski oraz bryg. Piotr Gancarczyk) oraz egzaminatorzy (kpt. Bartłomiej Tunia – KM PSP Poznań, mł. asp. Magdalena Nowicka - Błażejczyk – KM PSP Poznań oraz asp. sztab. w st. spocz. Mirosław Pulit).

Dziękujemy za udział wszystkim uczestnikom oraz komisji egzaminacyjnej.

Gratulujemy wszystkim, którzy pozytywnie zakończyli udział w w/w egzaminach, jednocześnie przypominamy, iż od tego momentu są Państwo jeszcze bardziej zobowiązani do utrzymania wysokiego poziomu wyszkolenia zespołu.

 

 

Opracowanie: mł.asp. Joanna Pulit

Zdjęcia: mł.asp. Joanna Pulit

 

W dniach 03-07 października 2022 roku na terenie Wydziału Szkolenia Specjalistycznych Grup Ratowniczych w Nowym Sączu odbyła się druga w tym roku edycja Szkolenia Przewodników Psów Ratowniczych. Celem w/w szkolenia jest przygotowanie uczestników do roli przewodnika psa ratowniczego. Podczas pięciu dni zajęć omawiane są zagadnienia z tematyki kynologii, anatomii i fizjologii psa, wychowania młodych psów, szkolenia psów ratowniczych oraz historii i funkcjonowania psów ratowniczych w PSP.


W szkoleniu udział wzięło 20 uczestników w tym 13 druhów OSP oraz 3 żołnierzy Wojska Polskiego. Rolę instruktorów pełnili: kpt. Bartłomiej Tunia – KM PSP Poznań, mł. asp. Magdalena Nowicka - Błażejczyk – KM PSP Poznań, mł. asp. Joanna Pulit – SA PSP Kraków, st. bryg. w st. spoczynku Maciej Halota oraz dietetyk i fitoterapeuta psi – Agnieszka Magiera.

Wszystkim uczestnikom oraz instruktorom dziękujemy za duże zaangażowanie podczas realizacji ww. szkolenia.

 

 

Opracowanie: mł.asp. Joanna Pulit

Zdjęcia: dh Tomasz Duda

2 listopada 2022 roku w Szkole Aspirantów PSP w Krakowie odbyły się warsztaty metodyczno-tematyczne: "Konsekwencje życia w długotrwałym stresie oraz zachowanie równowagi emocjonalnej oraz fizycznej".

Celem warsztatów było uwrażliwienie kadry PSP na konsekwencje życia w długotrwałych sytuacjach stresogennych oraz wypracowanie sposobów zachowania równowagi emocjonalnej i fizycznej. Wzięli w nich udział zarówno pracownicy Szkoły, jak i zaproszeni pracownicy ośrodków szkolenia komend wojewódzkich PSP. W trakcie szkolenia uczestnicy nie tylko zapoznali się z wiedzą na temat stresu, ale mieli okazję przećwiczyć w praktyce techniki radzenia sobie z nim. Pani Małgorzata Sroka zaprezentowała szereg ćwiczeń rozluźniających i rozciągających, które pomagają w redukcji napięcia i poprawiają samopoczucie. Możliwość skorzystania z ogromnej wiedzy i doświadczenia Pani Małgorzaty była bardzo cenna, a dzięki jej profesjonalizmowi, każdy z uczestników mógł w praktyczny sposób przekonać się jak ważna jest aktywność fizyczna.


W dyskusji podsumowującej warsztaty podkreślono konieczność powtarzania szkoleń z tej tematyki, gdyż pozytywnie wpływają one na kompetencje miękkie i pomagają zredukować uciążliwe konsekwencje doświadczanego stresu.

 

 

Opracowanie: st.sekc. Katarzyna Bartyńska
Zdjęcia: bryg. Wojciech Dela